DoiChang Heirloom (กาแฟหัวช้าง)

เป็นกาแฟอาราบิก้า (Arabica)ที่รวมหลากหลายสายพันธุ์ย่อยต่าง ๆ จากการคัดสรรโดยธรรมชาติ ณ บริเวณพื้นที่ปลูกท้องถิ่นตั้งแต่ดั้งเดิม ประกอบด้วยสายพันธุ์เบอร์บอน (Bourbon) ทิปปิก้า (Typica) คาติมอร์ (Catimor) และ อีกหลายสายพันธุ์ดั้งเดิมที่ปลูกกันแถบดอยช้าง ต.วาวี อ.แม่สรวย จ.เชียงราย จนเกิดเป็นกาแฟที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น จึงได้เรียกชื่อต่อท้ายว่า “Heirloom หรือ แอร์ลุ่ม” นั่นเอง

แล้วทำไมถึงชื่อ “หัวช้าง” ไม่ใช่ “ดอยช้าง” อย่างที่คุ้นหูล่ะ ?

..คุณรชานนท์ มะ (Rachanon Ma) ซึ่งเป็นเซเลปแห่งวงการคั่วกาแฟไทย และผู้ก่อตั้งโรงคั่วกาแฟภายใต้แบรนด์ ESPERANZA จังหวัดขอนแก่น ได้อธิบายไว้ว่า

Hua Chang Heirloom เป็นกาแฟที่ปลูกในพื้นที่่แห่งหนึ่งบนดอยช้าง ซึ่งภูมิประเทศบริเวณนั้น เป็นภูเขาเนินสูง ลักษณะมองดูคล้ายกับ หัวช้าง สำหรับไร่กาแฟที่ผมนำมาใช้คั่วประจำนั้น จะอยู่ตรงตำแหน่งด้านหลังของ หัวช้างพอดี ภูมิอากาศของไร่ดังกล่าว เป็นแบบ Micro crimate ซึ่งถือว่าค่อนข้างดี คือต้นกาแฟจะไม่ค่อยโดนแดดโดยตรง มีความร่มรื่น ดินและอากาศชุ่มชื้นพอสมควร ซึ่งกาแฟอราบิก้าส่วนใหญ่จะไม่ค่อยชอบแดดจัดๆ อยู่แล้ว จะเห็นว่าใบกาแฟที่นี้มีสุขภาพดี คือใบสีเขียวจัด ลำต้นสูง เกิดโรคน้อย เนื่องจากมีต้นไม้ใหญ่คอยคุ้มกันแดดอยู่ อุณหภูมิเย็นตลอดทั้งปี ต้นกาแฟชอบบรรยากาศแบบนี้แน่นอน ผมไปยังชอบเลย

ฟาร์มปลูกกาแฟ

ตำบลวาวี, อำเภอ แม่สรวย เชียงราย

ฟาร์มปลูกกาแฟ

ตำบลวาวี, อำเภอ แม่สรวย เชียงราย

ฟาร์มปลูกกาแฟ

ตำบลวาวี, อำเภอ แม่สรวย เชียงราย

สำหรับพื้นที่ดอยช้างนั้น ได้ถูกขึ้นทะเบียนเป็นพื้นที่ Micro crimate หรือพื้นที่ที่มีภูมิศาสตร์ อากาศ ดิน มีลักษณะพิเศษเฉพาะ ซึ่งสามารถปลูกกาแฟได้คุณสมบัติบ่งชี้ทางด้านภูมิศาสตร์ หรือ GI (Geographical Indication) โดยในประเทศไทยจะมีเพียงสองแหล่งเท่านั้น คือ ดอยช้าง กับ ดอยตุง

“ด้วยขนาดเมล็ดต่างๆ ของ Hua Chaang Heirloom เป็นอัตราส่วนตามธรรมชาติ ทำให้กาแฟมีเอกลักษณ์ ”

“ไฮ-ไลท์ของ Hua Chang ที่ผมชื่นชอบเป็นพิเศษก็คือ เป็นกาแฟเกรด Heirloom Mix หรือจะให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือเกรดรวม ไอเดียก็คือ มีหลากหลายสายพันธุ์ย่อย อย่างเช่นเบอร์บอนปกติเม็ดจะขนาดเล็กๆ และมีความหวานที่ชัดเจน ส่วนทิปปิก้าพวกนี้เม็ดจะใหญ่ๆ เรียวๆ Acidity ค่อนข้างสูง (ความเป็นกรด) รวมทั้งกลุ่มกาแฟอื่นๆ จนทำให้เกิดเป็นความลงตัวที่ดีของมันเองตามธรรมชาติท้องถิ่น ฉะนั้น Hua Chang Heirloom จึงมีความซับซ้อนในกาแฟค่อนข้างสูง และมีกลิ่น-รสชาติหลายมิติอยู่ในตัวเองอย่างเป็นเอกลักษณ์” คุณรชานนท์ มะ สรุปปิดท้ายกับเรื่องราวกาแฟ Hua Chang Heirloom ให้ฟัง.

© Esperanza Thailand